خلاصه فصلی از کتاب پروفسور مولانا: خبر و ديدگاه ها: طراحي محيط نمادين جهان

نويسنده:پرفسور حميد مولانا                                        

تلخيص: كريم خان محمدي

بررسي جريا ن خبر ها در مرز هاي ملي در دهه هفتاد و هشتاد به اوج خود رسيد.در دهه 60مطالعات كمي وجود داشت .گرايش كنوني به طرف مطالعات تطبيقي ،منطقه اي وبين الملي است .

_براي تدوين اين طرح افزون بر 477 منبع مختلف درباره جريان خبرها مورد ارزيابي قرار گرفته و مجموعه مقالات وسخنراني هاي مختلف در كنفرانس هاي منطقه اي وبين المللي . . . در فاصله 1973 تا 1983 ملاحظه شده است .

كل كارهاي مطالعه شده برابر اين گزارش 221 مقاله منتشر شده در مجلات مختلف ،80 اثر منتشر نشده ارائه شده به كنفرانس ها ،110 كتاب و 36 مطاله منتشر شده به صورت « منوگرافي » يا جزوات ادواري .

انسيتوهاييكه در زمينه ارتباطات تحقيق مي كنند عبارت است از :مركز اطلاعات وپژوهش هاي وسايل ارتبات جمعي آسيا در سنگاپور ،موسسه آمريكاي لاتيني پژوهش هاي فرا ملي در مكزيكو سيتي وانستيتوي ارتباط شرق و غرب در «هونولولو » هاوايي .

_ مشاركت محققان جهان در زمينه ارتباطات بين المللي رو به افزايش است و درصورت تداوم ،به عدم توازن پايان خواهد داد .

    موضوعات (مسائل )در حال ظهور

   تا اين اواخر اطلاعات منحصر به پاره اي از كشورهاي صنعتي بود .ولي طي ده سال گذشته با طرح «نظم نوين جهاني اطلاعات وارتباطات »در يونسكووساير صحنه هاي بين المللي اوضاع تغير كرده وگزارش هاي بسيري در كشورهاي توسعه يافته ودر حال توسعه منتشر شده است .البته رشد كمي برآوردهايخام به معني خوب بودن نيست در اين ضمينه مشكلاتي وجود دارد :

اول : تعريف خبر جامع ومقبول همگاني نيست .

دوم : تعيين و برآورد خبر در عمل مشكل است .روند اشاعه يك خبر پيچيده است .مثال :برآورد ساده محتواي خبرها در يك روزنامه و . . . ممكن است توصيفي صحيح از جريان خبرها در يك كشور ،يك   نظام – يا يك جمع تصميم گيرنده نباشد .ساختار نظام اجتماعي در ميزان اشاعه ،برسي هنجارها والگوي مطالعاتي –  تاثير دارد .سلسله مراتب سياسي ،اجتماعي،اقتصادي و فرهنگي نظام ها بر افراد وگروه هاي زير نفوذ آنان تاثير دارد . و نخبگان

سوم : مسئله كميت در برابر كيفيت نيز در گزارش واشاعه خبرها مطرح است .ماداميكه معياري براي طراحي يك پژوهش در زمينه ماهيت اشاعه وجود ندارد ،پژوهش ها درباره جريان بين المللي در سطح كميت باقي مي ماند .

_  تعريف خبر براساس كليشه قديمي :خبر،گزارش يك رويداد است ،نه خود رويداد ،آنچه گزارشگر مي نويسد ،خبر است . ( ابهام در تعريف )

_  موضوع دروازه باني خبري نيز با سئوالاتي همراه است .دروازه سازان ومولدان دروازه ها چه كساني هستند ؟ويژگي ها وماهيت كانال هاي خبري چيست ؟نقش نهادها ،دولت ،ملت ها و تكنولوژي در توليد وخلق كانال هاي ارتباتي خبري چيست ؟

_  مفهوم« دربازه باني» كورت لوين گرفته شده است اين مفهوم در روانشناسي و در زمينه گوروه هاي كوچك ساخته شده است ،كاربرد اين مفهوم در قلمرو اقتصاد سياسي بدون در نظر گرفتن محدوديت هاي آن با چالش همراه است .

 خطوط جاري تحقيق

با توجه به پنج پژوهش ،در زمينه جريان بين المللي اطلاعات (مذكور  )مي توان خطوط برسي ذيل را ترسيم كرد :

1 –  پژوهش هايي كه جريان واقعي ومحتواي خبرها را برسي مي كند .

2 –  پژوهش هاي مربوط به فاكتورهايي كه جريان خبرها راتعيين مي كند(عوامل تعيين كننده خبر) مقوله اول به چهار قلمرويپژوهشي تقسيم مي شود .

الف : مطالعه جريان ومحتواي خبر هااز يك كشور به كشور ديگر(جريان خبرميان شرق       غرب)

و اكنون      شمال            جنوب )

 ب : تاكيد بر نقش مركز –  پيراموني و سلطه –  وابستگي در پزوهش هاي مربوط به جريان خبرها

ج :  تاكيد بر مفهوم وماهيت كمي خبرها از طريق بررسي انگاره ها وتصورات موجود در محتواي خبرها (مثل انگاره هاي خارجي در تحليل محتواي يونسكو )

د :  قلمروي رويدادها –  تحليل واكنش يعني تفسير واكنش  ملتها  نسبت به رويدادها كه در داده هاي خبريمنعكس مي شود .

مقوله دوم ( عوامل تعيين كننده جريان خبرها )به دو قمرو پژوهشي تقسيم مي شود :

الف :پژوهش هاي مربوط به عوامل رسانه اي موثر بر جريان خبرها

ب :  پژوهش هاي مربوط به عوامل ماواي رسانه اي موثر بر محتوا وجريان خبرها .

عوامل ايدئولوژيك ،اجتماعي ،فرهنگي ،اقتصاد سياسي وعوامل ساختاري ،زمان و…  بر جريان تاثير مي گذارند .

فرضيات سه مدل ارائه شده درباره جريان خبرها،مدل مركز _ پيراموني _ جريان مثلي شمالي جنوب_ جريان مربعي شمال _  جنوب .

الف _  مركز –  پيرامون كه در تئوري ساختاري امپرياليسم جان گلتونگ نمود يافته است .

چهار محور گزاره «گالتونگ » درباره جريان بين المللي خبرها ( شكل 31 )

1 _  رويدادهاي خبري «مركز » در سيستم هاي مطبوعاتي جهان از نقش بيشتري برخوردار است

2 _  ميزان تبادل خبرها ميان ملل «مركز » و «پيرامون » و ميزان تبادل خبرها بين خود ملل «مركز » بايكديگر متفاوت است .

3 _  خبرهاي ملل « مركز »سهم بيشتري از رويدادهاي خارجي را در رسانه هاي ملل «پيرامون »خود اختصاص مي دهد ،حال آنكه سهم رويدادهاي « پيرامون »در رسانه هاي مركز كمتر است . 

4 _  جريان خبرها در ميان ملل پيرامون بسيار كم است يا اصلا وجود ندارد .

_ مدل شمال _جنوب (مربعي ) (شكل 302 ) جريان از شمال به جنوب است و جريان درون شمال

 ودرون جنوب كه دومي از اولي كمتر است مكمل است .

جريان مدور:خبرهايي كه خبرنگاران شمال در جنوب جمع آوري كرده اند ،قبل از بازگشت به رسانه هاي جنوب ،براي پردازش وويراستاري به شمال فرستاده مي شود كه اين فرآيند «جريان مدور »اطلاق مي شود . 

_جريان مثلثي كه شمال رابه شرق وغرب تقسيم وهريك رابه جنوب متصل ميكند(طرح303) در خبرهاي گرنبر خارجي خود،اولويت را به مناطق ژئو پلتيك مورد علاقه    : شرق و غرب (Mawanyi) و مرافي(Gerbne )    

وروابط شرق وغرب مي دهد ،در حاليكه رسانه هاي جهان سوم ، سهم عمده خبرهاي خارجي خود را به شمال (شرق – غرب  ) اختصاص مي دهند .

_ اروپاي غربي ثابت ترين منطقه اي است در همه جهان از آن گزارش تهيه مي شود .

_ كشورهاي سوسياليسي از سوي مطبوعات غربي با كمترين توجه مواجه مي شوند .مطبوعات شوروي بيشتر از همه مناطق به اروپاي شرقي وسپس آمريكاي شمالي پرداختند .

_ شوروي در مطبوعات جهان سوم بيشترين پوشش را به خود اختصاص داد كه در غياص با پوشش كمتري كه ساير نظام هاي مطيوعاتي به شوروي دادند يك استثنا به حساب مي آيد .

آژانس هاي خبري و تبادل اخبار

كاركرد خبر گزاري ها در جريان بين المللي خبرها از ده 70 رشد متنابهي را در آثارمحققان تجربه كرد .از هيجان اين پژوهش ها دراواخر ده 70 واوايل ده 80 كاسته شد .اسامي چهار غول خبري عبارتند از :

)/ فرانسه F rance press ) 1 –   فرانس پرس

                          آمريكا   /  [U S A ]      (Associated press ) 2 _  آسو شيتر پرس

     / انگليس                 [UK]     )Reuters (  3 _  رويتر

                                                          / آمريكا   [USA]                                                     ( Unied Press)    4 _ يونايتر پرس

فضاي حاكم برپژوهش ها مبني بر سه عامل درباره خبرگزاري ها .

1 _ خبرگزاري هاي جهاني (چهار غول )وموسسات چند مليتي گردآورنده و منتشر كننده خبرها در جهان .

2 _  خبرگزاري هاي ملي كه كار توزيع خبرها در داخل يك كشور وانتشار خبرهاي داخلي براي خارج از كشور رابه عهده دارند .   

3 _  خبر گزاري هاي منطقه اي و ترتيب هاي آنها براي همكاري در زمينه مبادله اطلاعات و ارتقاي نقش جهان سوم در خريان بين المللي اخبار .                                     

علاوه برچهار غول خبري كه منابع عمده خبر براي كشورهاي آمريكاي شمالي ،اروپاي غربي ،آسيا وآمريكا هستند . خبرگزاري   تاس / شوروي برابر اكثر كشورهاي سوسياليست اروپاي شرقي وساير نقاط ،يك منبع عمده خبري به حساب مي آيد  ( قبل از فروپاشي )

_  گرچه ميزان كمي خبرهاي آژانس هاي ملي ومنطقه اي در زمينه « برون دهي » و «درون دهي » رو به افزايش است ولي در مقايسه با خبرگزاري هاي فرا ملي هنوز ناچيز است .

 از خبرگزاري هاي كشورهاي غير متحد در 1976 به عنوان مهمترين ( News Pool  ) _  نيوز پول

جايگزين خبرگزاري هاي فرا ملي مطرح گشت .

_  نيوز پول به نقش ارزشمند اخبار براي توسعه ورفاه عمومي به جاي برداشت كالا گونه از آنها و توجه به پس زمينه ها وفهم اخبار در چارچوب آنها تاكيد داشت . از ديد روزنامه نگاران غربي نيوز پول بيشتر به سندي ها شبيه است تا خبرگزاري

_  نقش رسانه هاي عمده بين المللي به ويژه چهار غول در جهان : 87 در صد خبرهاي مورد تحليل در چهار نشريه نروژي در دهه 60 از سوي چهار غول مخابره شده بود . بيش از سه چهارم خبرهاي غير بومي جهان سوم بر اساس برسي پوشش خبري چهارده روزنامه آسيايي ،از سوي خبرگزاري هاي بزرگ جهاني مخابره شده است .

 _  80 درصد رويدادهاي خارجي روزنامه هاي آمريكاي لاتين از سوي چهار غول مخابره شده است .پيترگولدينگ ،آسوشيتدپرس ،فرانس پرس و ويزينيوز ،85 درصد كل خبرهاي خارجي را تشكيل داده است.

  _مطالعه اتوود و شرام در محتواي روزنامه هاي آ سيايي و نتايج آن . نقدو بررسي نتايج و سو  ضعف پژوهش آنها عليرغم نقش عمده خبرگزاري هاي ملي ،اطلاعات محدودي در امور آنان گرد آوري شده است وهمچنين درباره خبرگزاري هاي منطقه اي به عنوان واسط وميانجي تقسيم اطلاعات ميان مناطق پژوهشهاي اندكي صورت گرفته است .

نتايج پژوهش ها ( از ده 50 تا 70 ) درباره خبرگزاري هاي ملي .

1 _  وابستگي قابل ملاحظه آنان به خبر گزاري هاي بين المللي براي كسب خبرهاي خارجي .

2 _  نقش مستقيم آنها درپخش خبرهاي محلي در داخل يك كشور .

3 _  نقش فراينده آنان در «برون دهي خبرهاي جهان سوم » از طريق خبرگزاري هاي جهاني .

_  خدمات خبرهاي جهاني ازطريق خبرگزاري هاي ملي دردسترس رسانه ها قرار مي گيرد .

_  پژوهشي درباره خبرگزاري ملي كانادا نشان مي دهد نقش خبرگزاري ملي در برجسته سازي بين المللي بيشتر از خبرگزاري هاي جهاني است .بخاطر كنترل كمي وكيفي خبرگزاري هاي ملي ،خبرگزاري هاي جهاني بر« انگاره سازي جهاني » سلطه ندارند .

_  از اوايل ده 80 مطالعه بر روي خبرگزاري هاي ملي كه عمدتا به سازمان ونظام مالكيت مي پردازند افزايش يافته است .سه نوع مالكيت برخبرگزاري هاي ملي وجود دارد :

1 _  مالكيت دولتي  (43 درصد )                 2 _  مالكيت تعاوني ( 31 درصد ) 

3 _  مالكيت مخنلط تجاري ( 27 درصد )

_ دولتها در 73 درصد از كل خبرگزاري هاي ملي سهيم هستند .

_  پژوهش در زمينه محتواي خبرهاي بين المللي كم صورت گرفته است .مطالعاتي كه در باره جريان خبرها انجام گرفته پنج نارسايي در به نمايش مي گذارد .

1 _  خبرهاي بين المللي غرب مدار است .

2 _  خبرهاي بد يا منفي بيشتر منعكس مي شود  ( چه در غرب و چه در جهان سوم )

3 _  وقتي خبررهاي بين المللي بر تمايلات سياسي دولت ها متمركز است به جاي پوشش سريع كشمكش ها بطور سطحي و سهل انگارانه برخورد مي كند .

4 _  خبرهاي بين المللي به جاي پوشش توده ها نخبگان را پوشش مي دهد .

5 _  تاكيد بر خود رويدادها به جاي علل بروز رويدادها

_  دسته  ديگر از پژوهش ها به انگاره ها اختساس دارد .يعني يعني تحليل هاي محتوايي كه انگاره ها را تجزيه و تحليل مي كند اين پژوهش ها به تهثير احتمالي كميت و كيفيت جريان خبرها بر انگاره هاي ملي و بين المللي مي پردازد . پروژه مشترك يونسكو و « انجمن بين المللي پژوهشي ارتباط جمعي » به موضوع نقش رسانه هاي خبري در شكل دادن به تلقي هاي عمومي از خارج ونگرش مردم نسبت به خاغرج معطوف

گشت . ( انگاره ) نتيجه پژوهش حاكي از سلطه خبرهاي سياسي در گزارش خبرهاي بين المللي و اهميت منطقه گرايي بود.

_  پژوهش به عمل آمده بوسيله كلارك ونويسنده ( مولانا )در مورد محتواي خاص سرمقاله ها در مطبوعات، نشان مي دهد كه تلقي نخبگان يك كشور ( ايران ) از اروپاي غربي مي تواند به نوبه خود تصوير خود آنان را نشان دهد .سر مقاله ها در دو مقطع زمان قبل و بعد از افزايش قيمت نفت اوپك انتخاب وانگاره هاي حاكم بر دو برهه زماني نسبت به پنج كشور اروپايي غربي مقايسه شد . نتيجه : تغيير در تلقي ها وهدف هاي سياسي با دگرگوني تصوير خوشتن در رسانه كه در مطبوعات منعكس مي شود ارتباط دارد .

_  گرايش هاي حاكم لر دو برهه (1970 –  1976 )ستايش تكنولوژي ئ افول عوامل فرهنگي ،مذهبي وملي بود .

_  مولانا در يك پژوهش در 1976 با مقايسه اين انگاره ها با پيشينه اين خبرها و سمبل هايي كه مساجد ، بازار وساير كانال هاي سنتي ارتباطي در ايران بوجود آورد ، نتيجه گرفت اين مباحثه هاواستدلال هاي مذهبي و رباني هستند كه مي توانند موجبات انقلاب را فراهم آورده و رژيم غير مردمي را ساقط كنند .

_  مطالعاتي در جريان و انگاره ها مرزهاي ملي ونقش رسانه ها در كشمكش بعدي ايران و آمريكا پرداخته است وتحقيقات ديگري درباره جريان اطلاعات پيرامون انقلاب ( اسلامي) ايران وساير بحران هاي ملي وبين المللي صورت گرفته كه نشان مي دهد بايدميان حجم وتاثير جريان اطلاعات تمايز قائل شد .

_ بررسي هاي موجود از محتواي و انگاره ها تا يك بررسي منظم فاصله زيادي دارد .پژوهش هاي اوليه به پوشش سياسي وايدئولوژيك خبرها . . . و جهت گيري ايدئولوژيك مخاطب و سردبيران سرو كار دارد  . اما گرايش كنوني به سوي مطالعه مسائل خاص وانگاره بخش هاي ويژه مثل زنان ،اقليت ها مي باشد .

است در (Cultural Identity )_  يكي از مقولات مطرح در تحليل محتوي موضوع  « هويت فرهنگي »   اين باره كنكاش كمتري صورت گرفته است .

_  پژوهش بنيجرو وستني در بررسي گرافيك هاي ( نمودار ) ژاپن وآمريكا نشان مي دهد كه عوامل سازماني ، فرهنگي و اجتماعي باعث تفاوت اين شده است .

نيويورك تايمز  = گزارشگر ، ماهيت آماري ، معطوف به بخش اقتصادي و تجاري

    آساهي = آموزش دهنده ،خطوط مواج ، ساختار بي تكلف ، القاي بصري مفهوم

_  پژوهش ها در مورد رسانه هاي مكتوب معطوف به تحليل محتواي اخبار است ولي در رسانه هاي ديداري وشنوايي از دو شيوه متباعد پژوهشي بر خوردار است .  الف :پژوهش اخبار

ب : پژوهش برنامه هاي فرهنگي و تفنني . شايد اين گرايش بدين خاطر است كه رسانه هاي ديداري  ،

شنيداري از ملاحظات فرهنگي بيشتري برخوردار است .

   جهت جريان

حدود 38000 مجله در جهان منتشر مي شود .مجله هاي خبري آمريكا از بيشترين توزيع بين المللي برخوردارند وحجم وسيعي ازتحقيقات به عمل آمده درزمينه محتواي ،جريان و عملكردمجله هابه نشريه هاي ادواري آمريكا اختصاص يافته است .

(Readars Digest ) نشريه هاي ادواري آمريكا تيراژي جهاني وماهيت فراملي دارد . ريدرز دايجست                                                                                               

كه از بيشترين تيراژ جهاني برخوردار است محتواي بومي آن در كشورهاي كمتر توسعه يافته تنها 10 تا 20 درصد ، حال آنكه در كشورهاي توسعه يافته حدود 50 درصد است .

_  مجله هاي تخصصي تجاري ، سياسي و اقتصادي ، همانند اكونوميست وبيزنيس ويك در جريان بين المللي اطلاعات ، به ويژه در محافل تصميم گيرندگان ونخبگان ،نقش بسيار دقيقي دارند .

_  ژاپن ومكزيك مجله هاي وارداتي از آمريكا را به لحاظ مالي و محتواي كنترل مي كنند .

_  اكثر بررسي ها در زمينه مجله هاي آمريكايي بود .چند مجله محدود بين المللي موردپژوهش قرار گرفته

 متعلق به زنان عرب با تيراژ 000/200 نسخه كه توسط كارن-  اف-  جاني( Howa )است مثل مجله حرا مورد پژوهش قرار گرفته است . اين مجله براي حفظ هويت فرهنگي تلاش مي كند .

_  برخي مجلات با تيراژ بالا در كشورهاي غربي توسط مهاجران وتبعيدي ها منتشر مي شود .

_ در بازار جهاني ،كشورهاي صنعتي شمال در صدد يافتن خوانندگان وسرمايه گذاري مشترك در مناطق كمتر توسعه يافته جنوب بوده وحتي در اروپا و آمريكا ي شمالي بايكديگر رقابت مي كنند .

_  ورود شركت سهامي تامسون شركت انتشاراتي كانادا به بازار آمريكا يك رويداد مهم در اين قلمرو مي باشد . انتشارات اروپايي نيز به بازارهاي آمريكايي راه باز كرده اند مثل كمپاني انتشاراتي جمهوري فدرال آلمان صاحب مجله  « جير »

_  پژوهش درباره محتوا و پوشش مجله هايي كه تيراژ منطقه اي يا بين المللي دارد ،يا منظم يا نادر بوده است . گرچه نتايج اين پژوهش ها بدليل تغيير سريع در سطوح خوانندگان و روابط بين المللي قطعي نيست

اما ملاحظات زير قابل طرح است : لحن اكثر مجلات تشويق كننده و حمايت آميز است ، بر عوامل منفي مثل بحران وخشونت تاكيد دارند ،توسعه داخلي كشورهارا ناديده مي گيرند .در پوشش رويدادهاي بين المللي به مباحث سياسي _ دولتي و مباحث حاكي از بحران وسائل پيش پا افتاده اهميت مي دهند .

_  بي پرات تفاوت هاي چهره آفريقا در مجله هاي خبري ( تايم نيوزويك . . . )وفكري ( نيشن ،نيوديپابليك ،نشنال ريويو )آمريكا بلحاظ محتواي بررسي كرده است .شباهت هاي اين دو قلمرو بيشتر از تفاوت ها است.مجله هاي فكري نسبت به خبري مقالات بيشتري در باره آفريقا دارد .در عين حال در كل كمتر از چهار درصد كل مقالات به آفريقا اختصاص دارد .اين مجلات چهره آفريقا را چنين توصيف مي كنند « قاره اي از

نظرسياسي ساده لوح ،بي‌تجربه وخام ،و از نظر روند حركت بصورت مخاطره آميزبه قدرت هاي وابسته است»

نتايج چهارگانه بررسي ها

1 _  اكثر خبرهاي بين المللي از مركز يعني شمال يا غرب جريان مي يابد _  جريان عمومي است واز كشورهاي توسعه يافته به سوي كشورهاي در حال توسعه در جريان است .

2 _  ويژگي هاي مجاورت ( جغرافيايي ) طبيعي ،رواني ،فرهنگي ،سياسي عامل تعيين كننده در پوشش خبري است .

3 _  اروپاي غربي وايالات متحده آمريكادر رسانه هاي بيشترين پوشش خبري را به خود اختصاص مي دهند كشورهاي سوسياليست وجهان سوم كمتر پوشش داده مي شوند .

4 _  جريان افقي در مقايسه با جريان عمودي يا مدور سهم كمتري در كل پوشش خبري برخوردار است .

_ خلاصه : ترسيم كامل وضعيت پژوهش در زمينه خبرهاي بين المللي به دليل فقدان بررسي هاي جامع در اين قلمرو مشكل است .شكل ديگر اينكه نتايج پژوهش ها در اين زمينه متعارض است .

_  در زمينه اطلاع از جريان خبرهاي بين المللي شكاف وجود دارد ،به عنوان مثال ،ما درباره كميت وكيفيت پوشش جهان سوم در غرب بسيار بيشتر از چگونگي پوشش غرب در جهان سوم اطلاع داريم .

_  يكي از جنبه هاي عدم توازن خبري ،نابرابري توزيع در منابع ارتباطي است . ( مثل توزيع خبرنگار ) در نوع استقرار اين خبرنگاران تنوع وجود داشت ،هيچ خبرنگاري از آفريقا وجود نداشت . نصف خبرنگاران اروپايي بودند .

_  در سال 1975 تعداد 865 خبرنگار خارجي ،و در سال 1981 ، 1262 خبرنگار خارجي در آمريكا حضور داشت كه حاكي از 45 درصد افزايش طي 6 سال است .واين حامل پيام است ؟ ! ( مولانا )ارزيابي واقعي جريان دوطرفه مستلزم دسترسي به نسبت درون دهي وبرون دهي است .

_  اقتصاد به شيوه هاي گوناگون بر كميت ،كيفيت ،ميزان دسترس بودن وتوضيع خبر اثر مي گذارد .شيوه هاي تاثيرگزاري عبارت است از : توان ايجاد زيرساخت هاي بومي براي گرد آوري ومخابره خبر ،توان ايجاد رسانه هاي خبري  . . . كه بتواند با رسانه هاي فرا ملي رقابت كند .

_  عوامل سياسي نيز بر محتوا وجريان خبر تاثير دارد .وضعيت سياسي بر ارزشي خبرهاي بين المللي ورويدادها تاثير دارد .سانسور ،كنترل ورود وخروج روزنامه نگاران . . . از جمله اين تاثرات است .

_  تفاوت هاي اجتماعي _  فرهنگي بر جريان جهاني خبر تاثير دارد .باورهاي مذهبي _  فرهنگي مانع جريان آزاد خبر مي باشد .زبان وتعصب هاي قومي از منابع مشترك اين مشكلات است .

_ توسعه تكنولوژي وزيرساخت هاي وابسته به آن نيز بر محتوا وجريان خبرها اثر مي گذارد .

_  عوامل برون رسانه اي ديگر نيز بر محتوا و جريان خبر موثر هستند . مثل ميزان سود ،جمعيت وتجارت .

_ اثرات احتمالي منفي ومثبت جريان بين المللي خبر بر اساس پزوهش هاي انجام يافته

                                                                      _  اجتماع قالب هاي ذهني از طريق خبر در جنوب

_  تحريف در اخبار پيشرفت هاي فرهنگي ،سياسي و اقتصادي جها روبه توسعه

_  ايجاد يك فرهنگ مصرفي به خاطر سلطه خبري شمال

_  كاركرد نا متناسب عدم توان در كشمكش هاي بين المللي ،نارضايتي ملي ونظم نوين بين المللي اقتصادي

_  تقويت تقصيم جهان به ملل دون پايه وعالي رتبه

_  رسانه هاي جهان قادربه تصوير واقعي وعيني از واقعيت عيني معاصر نيستند .

الحمد الله رب العالمين