روزنامه لبنانی الاخبار در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ سندی محرمانه از شورای امنیت ملی آمریکا (NSC) را افشا کرد که با عنوان «چگونه از شر حزب‌الله خلاص شویم» به دولت دونالد ترامپ ارائه شده است. محور اصلی این سند، پیشنهاد یک «پیمان بازسازی ملی» با بودجه حدود ۴۰۰ میلیارد دلار و بازه زمانی ۲ تا ۵ سال است تا حزب‌الله از ریشه‌های اجتماعی‌اش جدا شود، نه صرفاً از طریق ابزار نظامی.
منطق راهبردی سند
سند اعتراف می‌کند که دهه‌ها فشار نظامی نتوانسته به اهداف راهبردی دست یابد؛ بنابراین به یک «حکمرانی رقابتی» روی آورده که هدفش قطع پیوند حزب‌الله با پایگاه اجتماعی‌اش، به ویژه جامعه شیعی جنوب لبنان است.
اقدامات مشخص
۱. اولویت بازسازی و جبران خسارت
بازسازی خانه‌های ویران‌شده جنوب، پرداخت غرامت جنگ، احیای سپرده‌های بانکی و ایجاد شغل، تا خدمات دولتی جایگزین شبکه اجتماعی حزب‌الله شود.
۲. پرهیز از گفتمان تقابلی
سند صراحتاً خواستار پرهیز از «مجازات و تحقیر» حامیان حزب‌الله و در عوض، منزوی کردن هسته نظامی-امنیتی آن است.
۳. الگوبرداری بین‌المللی
تلاش برای الگوبرداری از تجربه ژاپن، آلمان و ایرلند شمالی پس از جنگ جهانی دوم؛ هرچند خود سند می‌پذیرد تفاوت‌های سیاسی، اجتماعی و تاریخی لبنان، تکرار مستقیم این الگوها را دشوار می‌کند.
تحلیل امکان‌سنجی سند
۱. پیش‌فرض شکننده
این طرح بر این فرض استوار است که دولت لبنان بتواند یک ارائه‌دهنده خدمت قابل اعتماد، کارآمد و پایدار باشد. اما دولت لبنان خود قربانی نظام فرقه‌ای، فساد و ناکارآمدی مزمن است. انتظار از دولتی که حتی در تأمین برق و مدیریت زباله ناتوان است، برای رقابت با یک شبکه خدمات اجتماعی کارآمد، بسیار بعید به نظر می‌رسد.
۲. تداوم تفکر «تغییر رژیم»
سند امید خود را به فروپاشی نظام ایران گره زده و معتقد است این فروپاشی، شریان حیاتی حزب‌الله را قطع می‌کند. این یعنی ثبات لبنان به یک متغیر خارجی غیرقابل کنترل گره خورده است؛ نشانه‌ای از انفعال درونی طرح.
۳. تناقض در مجری
الاخبار اشاره می‌کند که آمریکا در سال‌های اخیر چهره‌های سیاسی طرفدار خود را در لبنان تقویت کرده و رئیس‌جمهور، نخست‌وزیر و وزارتخانه‌های کلیدی را در کنترل گرفته است. این یعنی اجرای طرح «بازسازی» احتمالاً به همان نخبگان طرفدار آمریکا سپرده می‌شود که توانایی حکمرانی‌شان اثبات‌شده نیست.
جمع‌بندی
این سند بیش از آنکه یک نقشه راه عملی باشد، یک «خودتشخیصی از اضطراب راهبردی» است. سند شکست ابزار نظامی را می‌پذیرد، اما امید خود را به فرضی بسیار شکننده گره می‌زند: یک دولت ناکارآمد، با پول آمریکا و نخبگان طرفدار واشنگتن، بتواند یک مجموعه اجتماعی-سیاسی-نظامی ریشه‌دار را از درون فرو بپاشد.
